Artykuły
Podstrona ze wszystkim artykułami, bez podziału na kategorie
Etnobotanika
- Jemioła – tradycje, zastosowanie i właściwości lecznicze
Magiczna, tajemnicza i pełna symboliki — jemioła pospolita, znana również jako jemioła biała (Viscum album), to roślina półpasożytnicza, która rośnie przede wszystkim w Europie (zwłaszcza… - Dym ze spalanych roślin, czyli dziedzictwo etnobotaniczne
Stosowanie dymu ze spalanych roślin może budzi wiele skojarzeń. Od tych historycznych — odurzającego dymu pozwalającego wieszczce Pytii na wchodzenie w mistyczny trans, najstarszych znanych… - Krzesło Świętego Edwarda — tron koronacyjny i etnobotanika dębu angielskiego
Tron koronacyjny Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (nazywany również Krzesłem Świętego Edwarda). Drewniane krzesło, wykonane z drewna dębowego. Liczące już setki lat. Wykonane… - Czy można spożywać muchomora czerwonego? Współczesne badania nad Amanitia muscaria
Muchomor czerwony nie cieszy się zbyt dobrą sławą wśród tych grzybiarzy, którzy chętniej szukają w lesie składników na smaczny obiad niż psychodelicznych przygód. Charakterystyczny wygląd… - Kiedy odkryto psychoaktywne działanie konopi?
Międzygatunkowa intoksykacja Wydawać by się mogło, że jedynym gatunkiem szukających substancji psychoaktywnych w naturze jest człowiek. Znane są jednak inne gatunki zwierząt, którym również zdarza… - Cis europejski – drzewo o janusowym obliczu
Root of hemlock digg’d i’ the dark, Liver of blaspheming Jew, Gall of goat, and slips of yew Sliver’d in the moon’s eclipse Cykuty korzeni w nocy…
Etnofarmakologia
- Elixir (eliksir) jako postać leku | Historyczne postacie leku cz. 1
Pragnienie wiecznego życia towarzyszyło ludzkości od zarania, a potrzeba stworzenia eliksiru życia inspirowała wielu twórców literatury i sztuki, będąc jednocześnie inspiracją do przeprowadzania badań naukowych…
Etyka w medycynie i farmacji
- Zastosowanie Zwłok Ludzkich jako nawóz: ekologiczna rewolucja w pochówku
Kompostowanie zwłok to nowoczesna i przyjazna dla środowiska metoda przekształcania szczątków ludzkich w wartościowy kompost, który może być następnie wykorzystany do użyźniania gleby, wspierając… - Promowanie kremacji zwłok i modlitwa eksperymentalna, czyli życie sir Henry’ego Thompsona (1820–1904)
Sposób pozbywania się szczątków zmarłych jest oczywiście tematem, na który lekarze mogą mieć wiele do powiedzenia. Jako strażnicy zdrowia żywych, niebezpieczeństwa i choroby, które materialne…
Historia medycyny i farmacji
- 21 sierpnia 2026 r. zmarła Bożena Irena Płonka-Syroka (1957–2026) — polska historyczka farmacji i medycyny.
21 sierpnia 2026 r. zmarła Bożena Irena Płonka-Syroka (1957–2026) — polska historyczka farmacji i medycyny. Była osobą szczególnie bliską naszej redakcji. Dla części z nas… - Doktor śmierć nie żyje! 24 lipca umarł Gunther von Hagens
24 Lipca bieżącego roku zmarł twórca kontrowersyjnej wystawy „Body World” — doktor Gunther von Hagens. Od wielu lat cierpiał na chorobę Parkinsona, co dla anatoma chyba… - Gustav Giemsa (1867–1948): niemiecki farmaceuta kolonialny, nazista i farbiarz pierwotniaków
Gustaw Giemsa rodził się 20 listopada 1867 roku w Piekarach (Pechhammer) na Śląsku, współcześnie to dzielnica miasta Kędzierzyn-Koźle. Po ukończeniu gimnazjum w Nysie podjął studia… - Owca Dolly (1996-2003), 30 lat od naukowego przełomu
Klonowanie zwierząt to bardzo zaawansowana technika biotechnologiczna polegająca przede wszystkim na tworzeniu genetycznie identycznych organizmów. Od momentu sklonowania w 1996 roku słynnej owcy Dolly, technologia… - O grzebaniu i paleniu żywcem trędowatych w Indiach. Relacja Archibalda Campbella z 1868 roku
W 1869 roku Archibald Campbell (1805–1874), szkocki lekarz służący w Bengal Medical Service, opublikował na łamach brytyjskiego czasopisma „Transactions of the Ethnological Society of London”… - Kim był Robert Boyle? Czyli życie pioniera współczesnej chemii
Robert Boyle (1627–1691) był jednym z najważniejszych myślicieli i naukowców epoki nowożytnej, uznawanym za ojca nowoczesnej chemii. Jego życie i prace znacząco przyczyniły się do…
Aromaterapia i perfumiarstwo
- Gdzie głogi kwitną zimą, czyli relacja z podróży do bram celtyckiego raju i poszukiwań zapachu głoguGłóg kojarzy się z sercem… Ale to więcej niż nalewki. Skojarzenia te mogą być naprawdę romantyczne. W polskojęzycznej wersji legendy o Tristanie i Izoldzie na…
Zdrowie
- Dogoterapia czyli terapia z merdającym ogonem
Psy są najstarszym udomowionym towarzyszem człowieka. Jako zwierzęta stadne, od zawsze widziały w opiekunie członka rodziny, a relacja ta opierała się na obopólnym zrozumieniu, wielkim… - Między życiem a walką o byt… 14 września — Dzień Walki z Wypaleniem Zawodowym
Według WHO wypalenie zawodowe jest stanem fizycznego, emocjonalnego oraz psychicznego wyczerpania wynikającym z nadmiernej ilości pracy do wykonania w krótkim czasie. Nie jest ono chorobą,… - Arbuz: właściwości zdrowotne i zastosowanie w kuchni
Arbuz zwyczajny (łac. Citrullus lanatus), pochodzący z rodziny dyniowatych z rejonów Afryki Południowej (dzięki odkrytym w Libii, Egipcie i w Sudanie nasionom arbuza wiemy, ze… - Szpinak, jaki jest, każdy widzi — Międzynarodowy Dzień Szpinaku (26 Marca)
Wszyscy zapewne znamy ulubioną przekąskę stworzonego w 1929 r. fikcyjnego bohatera komiksów i animacji, Popeye’a — szpinak, który zapewniał mu ogromną siłę i odwagę do… - Analiza świadomości pacjentów w suplementacji witaminą D
Wstęp Formy witaminy D Witamina D jest jednym z kluczowych związków endogennych syntetyzowanych w organizmie człowieka. Jest witaminą rozpuszczalną w tłuszczach, syntetyzowaną w skórze, może…
Nauki biomedyczne w dziełach kultury
- Czy ty w ogóle istniejesz? Międzynarodowy Dzień Jednorożców (9 IV)
Jednorożce są tajemniczymi istotami, tak mówią. Niektórzy uważają, że ich legenda zrodziła się po tym, jak ludzie spotkali szczątki przedstawiciela rodzaju Elasmoterium. Mimo że nie… - Amortencja — najsilniejszy eliksir miłosny w świecie Harry’ego Pottera
Starożytne eliksiry miłosne Eliksiry miłosne od wieków fascynowały ludzi, będąc symbolem magii i namiętności. Już w starożytności sporządzano je, by wzbudzać uczucie lub — paradoksalnie… - William Szekspir — kryminolog, psycholog, a może po prostu mistrz makabry?
Zapomnijcie o romantycznych westchnieniach pod balkonem i wierszach o miłości — angielski dramatopisarz William Szekspir to przede wszystkim artysta, który znał się na zbrodni nie… - Trucizna jako broń kobiet w literaturze: „Królewna Śnieżka” i „Gra o tron”
Trucizna od stuleci fascynuje zarówno historyków, jak i twórców literatury oraz filmu, stając się symbolem przebiegłości, subtelnej mściwości i tajemniczości. W dziełach literackich i kinowych… - Aspekt literacko-kulturowy, historyczny i medyczny smoków nie tylko w świecie Harry’ego Pottera
Wstęp „Harry Potter” to potężne uniwersum, stworzone przez J. K. Rowling w 1997 roku. Na kartach historii przygód o młodym czarodzieju został przedstawiony wyidealizowany przez…
Sztuka kulinarna i dietetyka
- „Historia naturalna przypraw” wyróżniona w konkursie World Gourmand Awards (2025)
„Historia naturalna przypraw” Aleksandra K. Smakosza znalazła się w finale prestiżowego konkursu Gourmand World Cookbook Award 2025 w kategorii „SPICES & HERBS”. Publikacja trafiła do… - „Jedno jabłko dziennie, a lekarz nie będzie ci potrzebny”. 28 września — Światowy Dzień Jabłka
Jabłka są jednym z najbardziej popularnych owoców zarówno wśród dorosłych jak i dzieci, nie tylko dzięki ich smacznemu, nieuczulającemu i delikatnemu smakowi czy szerokiemu zastosowaniu… - Czosnek — środek na wampiry czy lek roślinny?
Czosnek wywodzi się z rejonów Azji Środkowej i jest obecnie znanym składnikiem diet na całym świecie. Wzmiankowano już w V w. p. n. e o… - Święty Jan niesie jagód dzban…”: historia i zastosowanie jagód, nie tylko viralowej przekąski XXI wieku
Jagody uważa się za jeden z najstarszych i najlepszych darów natury, pyszną przekąskę i owoc, o wielu wartościach zdrowotnych, stanowiący ważny element w ludzkiej historii…. - Czekolada — historia i właściwości lecznicze
Jak wszyscy wiemy, jedzenie to pokarm podtrzymujący nasze życie i zaspokajający najważniejsze potrzeby biologiczne, społeczne i psychospołeczne. Jednym z nich jest bez wątpienia czekolada, znana… - Od oleju rzepakowego do kokosowego: najbardziej wartościowe oleje. Między historią a współczesnością
Wstęp W historii, od czasów antycznych, oleje roślinne były nie tylko ważnym składnikiem ludzkiej diety, ale miały również ogromne znaczenie w medycynie, religii, sztuce oraz…
Medycyna i religia
- 4 września — wspomnienie św. Rozalii — epidemicznej świętej, co po grotach chodziła
Informacje dotyczące życia św. Rozalii, dziewicy, panny panormitańskiej, są znikome i mało wiarygodne jak u św. Sebastiana czy św. Rocha, orędowników na czas zarazy. Zachowały… - Pączki i tłusty czwartek: krótka historia
To jakże smaczne święto, którego data uzależniona jest od Świąt Wielkanocnych, a tak silnie celebrowane w Polsce, zwiastuje ostatni tydzień karnawału i nadejście Wielkiego Postu…. - Patroni aptekarzy. Rekonesans
Wstęp Od zarania dziejów ludzkość prosiła Boga/bóstwa o pomoc i pocieszenie na czas choroby. W Kościele katolickim i Kościele prawosławnym występuje kult szeregu świętych, którzy… - „(…) czekali wszyscy z utęsknieniem, bo to czas wiosenny i koniec z postem” — o Wielkanocy staropolskiej słów kilka
Wstęp Wielkanoc od zawsze stanowiła najważniejsze święto w religii chrześcijańskiej, które splotem rytuałów i ceremonii sięgało czasów pogańskich. Jego cykl rozpoczynał się wraz z Środą… - Św. Walenty — patron nie tylko epileptyków i chorych psychicznie
Wstęp Gdyby św. Walenty żył w dzisiejszych czasach, zapewne cieszyłby się widząc, jak to każdego roku na dzień jego pamięci, 14 lutego, wszyscy zakochani obdarzają…